[landschap][piraten][kolonies][continent][oude stad][theater]

DE STADSMUUR EN HET THEATER

Tegen het eind van de 6e eeuw of het begin van de 5e eeuw v. Chr. werd de 3515 meter lange stadsmuur gebouwd. De resten ervan zijn nog zeer indrukwekkend. De muur werd in verschillende periodes en op verschillende manieren gebouwd van marmeren en leistenen platen en blokken: polygoonaal, isodoom, pseudo-isodoom of onregelmatig. De stadsmuur omvat de drie hoogste heuvels en een groot deel van het dal. De poorten zijn geen eenvoudige doorgangen maar veeleer kleine tempeltjes met prachtige reliefs die goden, heroen en demonen voorstellen, de 'wachters van de stad', zoals een archaische inscriptie zegt.

Vijf van de poorten hebben mooie reliefs: de Poort van Silenos, die van Herakles en Dionysos, die van Demeter en Hera, die van de 'Godin met de wagen' en die van Hermes en de Gratien. Twee enorme apotropaeische (onheilafwerende) ogen in archaische stijl, die naast de Parmenon-poort zijn ingemetseld, moesten het onheil van de stad afwenden. De antieke stad had twee havens, de handelshaven en de 'gesloten'- of oorlogshaven. De pier van de handelshaven, die bij de punt van het Evreokastro (de Jodenburcht) op de plaats van een schilderachtige scheepswerf begint, is de zeespiegel verder te volgen. Deze haven is het mooiste plekje van Thassos. Hoge platanen werpen een welkome schaduw op de kade. Bontbeschilderde bootjes en kleine schepen varen af en aan. Vissers spreiden aan de kaden hun netten uit om ze te laten drogen of om ze te boeten. Aan de oostzijde van de haven staat een groot, schilderachtig gebouw met veel vensters en een leien dak. Het dateert uit de late 19e eeuw en is het eigendom van het Athos-klooster Vatopedi.

Voor de oostzijde van de Agora werd ca. 470 v. Chr. de doorgang der Theoroi (feestgezantschappen) gebouwd. Altaren, wijgeschenken, inscripties en reliefs getuigen van de eerbiedwaardigheid van de plek. Hier waren de reliefs met Apollo Mousagetes en van Hermes en de Gratien (nu in het Louvre) ingemetseld. Op de marmerplaten van de doorgang stond de namenlijst van de theoroi, de hoge beambten, gegraveerd (gedeeltelijk in het Louvre, Parijs en in het museum van Thassos).
Het theater van Thassos wordt door de beroemde arts Hippokrates, die drie jaar op Thassos woonde, vermeld in zijn Epidemien (ca. 410 v. Chr.). In zijn huidige vorm dateert het uit latere tijd: het proscenium (voortoneel) uit het begin van de 3e eeuw v. Chr., het toneel en de zitplaatsen uit de 2e eeuw na Chr.

Het theater

Aan het begin van de 4e eeuw v. Chr. kreeg de stad zijn definitieve vorm. Uit deze tijd dateert het prachtige project van de Agora, dat in etappes werd uitgevoerd en pas in de 2e eeuw na Chr. werd voltooid. Dit politieke, religieuze en commerciele centrum van Thassos werd op de veiligste plaats van de 'gesloten' haven, op een afstand van 4,5 m van de zee opgericht. Een grote hof, ca. 100 x 100 m werd omgeven door een complex van gebouwen die een religieuze, administratieve of sociale functie hadden. De oudste gebouwen walen het heiligdom van Zeus Agoraios (Zeus, beschermer van de markt), het symbool van politieke eenheid, het 'gebouw met de Paraskeniai' (vooruitspringende vleugels), dat oorspronkelijk een regeringsgebouw zal zijn geweest de 97,5 m lange noordwest stoa, de Tholos, en het ronde altaar van de atleet Theagenes, een van de beroemdste atleten uit de Oudheid, die (volgens Pausanias) 1400 1e prijzen bij panhelleense spelen had gewonnen.

De ontwikkeling van de stedenbouw van Thassos loopt door tot in de laat-Rorneinse tijd. Verscheidene stoa's en andere gebouwen werden op de Agora opgericht en ook de wijken buiten de Agora en de zuidoosthoek van de stad werden belangrijker. Er werd een odeion, en daartegenover een stoa (met zuilenrij binnen) gebouwd. De hoofdstraat die van het Herakles-heiligdom naar de Agora loopt werd geplaveid. Aan deze straat werd de exedra van Tiberius Claudius Cadmus gebouwd. Het laatste van de bekende openbare gebouwen was de grote marmeren triomfboog met drie doorgangen, die door de stad tussen 213 en 217 is opgericht om de keizers Caracalla en Septimius Severus en diens gemalin Julia Domna te eren. Daarna overwon het christendom. De 'van verre zichtbare stad' (eudeielon asty) van Telesikles met zijn prachtige marmeren gebouwen werd een onbeduidende Byzantijnse stad. De kerken van het nieuwe geloof namen de plaats in van de antieke heiligdommen en werden vaak op dezelfde plaats en met antiek bouwmateriaal gebouwd.